40. ROCZNICA WIZYTY PAPIEŻA JANA PAWŁA II WE WROCŁAWIU
40 lat temu, 16 czerwca 1983 r., rozpoczęła się wyczekiwana przez społeczeństwo wizyta Jana Pawła II w ojczyźnie, trwająca do 23 czerwca 1983 r. Pielgrzymka przebiegała pod hasłem: „Pokój Tobie, Polsko – Ojczyzno moja!”. W programie papieskiej wizyty w kraju znalazły się m.in. Wrocław i Góra św. Anny.
21 czerwca 1983 roku Karol Wojtyła pierwszy raz jako papież, czyli głowa Kościoła rzymskokatolickiego, przybył do Wrocławia. Odprawił Mszę Świętą na Partynicach i modlił się także na Ostrowie Tumskim w katedrze.
20 czerwca w godzinach wieczornych na wrocławskim hipodromie na Partynicach pojawiły się pierwsze grupy pielgrzymów. Od tego momentu na Partynice nieustannie przybywali wierni, zarówno w zorganizowanych grupach, jak i indywidualnie. Pod wrocławskimi kościołami gromadziły się grupy, które następnie kierowały się na miejsce głównego nabożeństwa. Przemarsze odbywały się z zachowaniem spokoju i porządku.
Uroczystości religijne na Parytnicach przebiegły zgodnie z wcześniej ustalonym programem.
21 czerwca około 9.00 rano na wrocławskim hipodromie na Partynicach wylądował śmigłowiec z Janem Pawłem II na pokładzie. Dostojnego gościa we Wrocławiu uroczyście powitał wojewoda Janusz Owczarek. Następnie, o godzinie 10.00, w obecności około 600 tys. wiernych Ojciec Święty odprawił uroczystą mszę święta. Podczas homilii papież – poza elementami religijnymi – poruszył kwestie związane z polskością Ziem Zachodnich i Wrocławia, co zostało pozytywnie ocenione przez władze PRL. Jan Paweł II oddał również hołd powstańcom śląskim. W treści homilii pojawiły się jednak także słowa, które władze uznały za aluzyjne, a nawet za wrogie, np.: „Naród polski, a w szczególności Wrocław i lud dolnośląski, wspomina wszystkich, którzy tu polegli w czasie II wojny światowej, wszystkich zmarłych w ciągu lat – prawie już czterdziestu lat od zakończenia wojny. Wszystkich, którzy zginęli w wydarzeniach ostatnich lat”.
Na zakończenie liturgii Ojciec Święty koronował figurę Matki Bożej Śnieżnej z Góry Iglicznej w Międzygórzu. Następnie – zgodnie ze wcześniejszymi założeniami – papież udał się śmigłowcem na Ostrów Tumski, gdzie o godzinie 15.30 w katedrze św. Jana Chrzciciela celebrował mszę świętą, w której wzięło udział przede wszystkim duchowieństwo. Po nabożeństwie Jan Paweł II spotkał się z księżmi archidiecezji wrocławskiej, zakonnicami i zakonnikami, a następnie udał się śmigłowcem na Górę Św. Anny.
Podróż papieża do ojczyzny przebiegła pod hasłem „Pokój Tobie, Polsko, Ojczyzno moja!”. Nawiązując do okresu stanu wojennego, papież starał się dać Polakom wiarę i nadzieję. Przekonywał, że nie chodzi o zwycięstwo militarne, lecz moralne, zło należy zwyciężać dobrem, a „miłość jest potężniejsza niż śmierć”.
Druga pielgrzymka Jana Pawła II do Polski była przede wszystkim ciosem w mentalność homo sovieticusa. Ale miała też skutek bardziej namacalny. Tuż po niej formalnie zakończył się stan wojenny. Świat odczytał więc doskonale to, co Ojciec Święty chciał przekazać Polakom i władzom PRL, a jego zachęta do biernego oporu, do kontestowania komuny samodoskonaleniem się, stawianiem się mentalnie ponad nią – była dla wszystkich jasna i przyjęta z uznaniem. Może nie dla wszystkich. Władze akurat z tego zrozumiały niewiele. Ale to nie znaczy, że nic. Spokojny przebieg papieskiej wizyty sprawił, że miesiąc po wyjeździe Jana Pawła II, 22 lipca 1983 r., formalnie odwołano stan wojenny, ponad pięciuset więźniów politycznych wyszło na wolność, a toczące się postępowania wobec ośmiuset innych umorzono. Chyba jednak ważniejsze było to, że młodzież, do której głównie Ojciec Święty w 1983 r. kierował swoje słowa i która m.in. dzięki tym słowom postrzegała już świat w innych kategoriach, weszła w dorosłość w wolnym kraju.
Źródło:
https://drugapielgrzymka.ipn.gov.pl/jp3/dokumenty/etapy/92724,Wroclaw-21-VI.html
https://dzieje.pl/aktualnosci/40-rocznica-drugiej-pielgrzymki-Jana-Pawla-II-do-Polski
https://gazetawroclawska.pl/40-lat-temu-papiez-jan-pawel-ii-odwiedzil-wroclaw-druga-pielgrzymka-ojca-swietego-do-polski-niepublikowane-zdjecia/ar/c11-16446295
WSPOMNIENIA KOŁOMYJANKI Z OGÓLNOPOLSKIEGO ODDZIAŁU KOŁOMYJAN „POKUCIE”
21 czerwca 1983 roku pamiętam doskonale. Pracowałam wówczas w biurze projektowym „Miastoprojekt-Wrocław” przy Ofiar Oświęcimskich. To była moja pierwsza praca, i jak się w przyszłości okazało niezwykle ważna, bo kształtująca na całe życie. Tu pracowały trzy pokolenia, my najmłodsi uczyliśmy się prawdziwego zawodu od starszych przy okazywanym sobie wzajemnym szacunku, tolerancji i życzliwości. Tu poznaliśmy tajniki współpracy między architektami, konstruktorami, „sanitariuszami”, (to projektanci instalacji sanitarnych), elektrykami, drogowcami i paniami z „wykończeniowej” (to był dział zajmujący się reprodukcją dokumentacji projektowej). Tu przeżyliśmy radość z zakładania „Solidarności”, smutek stanu wojennego i konspirowanie. Po wielu latach okazało się, że w życie zawodowe i społeczne wprowadzali nas akowcy z Kresów, bo to właśnie oni kierowali pracowniami projektowymi.
W pamiętnym czerwcu, wszyscy przygotowywaliśmy się na spotkanie z naszym papieżem Janem Pawłem II na Partynicach. Jeden z architektów narysował na kalce sylwetkę papieża z profilu. Trzeba było odpowiednio ją powycinać i powiesić na szybie. Była to bardzo popularna forma wycinanki z papieru w czasach II Rzeczypospolitej. Panie z „wykończeniowej„ włączyły maszyny w ruch i rozpoczęły drukowanie odbitek ozalidowych z papieru. W oknach „Miastoprojektu” ukazały się sylwetki papieża doskonale widoczne z ulicy. Niestety następnego dnia przyszedł nakaz zdjęcia wszystkich portretów. Ale każdy z nas był już posiadaczem własnego papieskiego portretu. Tak JP II znalazł się na wrocławskich oknach. O świcie 21 czerwca, wyposażeni w indywidualne karty uczestnictwa we Mszy św. poświadczone dowodami osobistymi, wyruszyliśmy na spotkanie z papieżem na Partynicach.
Ilustr.: Ze zbiorów prywatnych, Bożeny Krupskiej
Zaproszenie 21 czerwca 2023
StZ, BK, RS