80. ROCZNICA ŚMIERCI GEN. WŁADYSŁAWA SIKORSKIEGO
Wczesnym latem 1943 roku naród polski dotknęły dwie wielkie tragedie. 30 czerwca został aresztowany dowódca Armii Krajowej kierujący walką podziemną w kraju gen. Stefan Rowecki „Grot”. Cztery dni później 4 lipca zginął w katastrofie gibraltarskiej premier oraz naczelny wódz kierujący całością starań Polski o odzyskanie niepodległości gen. Władysław Sikorski. Były to niepowetowane straty.
Gen. Sikorski zginął 4 lipca 1943 r. Liberator, którym leciał runął do morza 16 sekund po starcie z Gibraltaru. Uratowano jedynie pilota. Brytyjska komisja śledcza wykluczyła sabotaż, przyjmując wersję o awarii maszyny. Ponieważ dokumenty ze śledztwa są do dzisiaj utajnione, od dawna pojawiają się spekulacje na temat innych przyczyn katastrofy. O przeprowadzenie zamachu na polskiego premiera oskarżano już wywiady: brytyjski, niemiecki i sowiecki oraz część polskich środowisk politycznych, niechętnych Sikorskiemu.
Kiedy Polska po klęsce wrześniowej potrzebowała postaci dużej miary, postaci, która nie byłaby związana z obozem rządzącym, cieszyłaby się autorytetem i w kraju, i za granicą, Władysław Sikorski znalazł się we właściwym miejscu i wziął na siebie odpowiedzialność za losy Polski w czasie II wojny światowej. Śmierć w katastrofie gibraltarskiej przerwała tę misję.
W ww. katastrofie lotniczej zginął generał Sikorski, jego córka Zofia i niemal wszyscy spośród podróżujących Liberatorem, w tym szef Sztabu Naczelnego Wodza generał Tadeusz Klimecki, pułkownik Andrzej Marecki – szef Oddziału III Sztabu Naczelnego Wodza, pułkownik Victor Cazalet – brytyjski oficer łącznikowy przy generale Sikorskim i porucznik marynarki Józef Ponikiewski – adiutant naczelnego wodza. Dwie osoby przeżyły katastrofę – pilotujący Liberatora czeski kapitan Eduard Prchal oraz parlamentarzysta brytyjski brygadier John Percival Whiteley. Ten ostatni zmarł jednak wkrótce po wyłowieniu, w łodzi transportującej go na ląd.
Po uroczystym pogrzebie w Londynie generał Władysław Sikorski został pochowany na cmentarzu polskich lotników w Newark koło Nottingham.
17 września 1993 r. jego prochy spoczęły w krypcie św. Leonarda w podziemiach katedry na Wawelu.
Źródło:
https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/187764,80-rocznica-smierci-gen-Wladyslawa-Sikorskiego.html
StZ