82 ROCZNICA BITWY O MONTE CASSINO
Flagi polska i brytyjska powiewające nad ruinami klasztoru na Monte Cassino.
Fot. NAC/ Domena publiczna
Przez wieki obrona Włoch przed najeźdźcami z południa koncentrowała się w przejściu na Rzym pod Monte Cassino, pomiędzy pasmami gór przecinającymi Włochy. Wojskowi niemieccy twierdzili, że „ten, kto ma masyw Monte Cassino, jest panem!”
Podczas II Wojny Światowej Niemcy, mając przed sobą atakujące od południa armie alianckie, zbudowali głęboki pas umocnień, nazwany linią Gustawa. Podejmowane od początku 1944 roku, trzykrotne próby zdobycia umocnień przez wojska sprzymierzonych nie przyniosły rezultatu.
Twierdza Monte Cassino należąca do tej linii obrony, broniona przez niemiecką 1. Dywizję Spadochronową, posiadała silne górskie fortyfikacje. W lutym 1944 r. lotnictwo alianckie zbombardowało klasztor, zamieniając go w stos gruzów, jednak nie zostały zniszczone grube mury przyziemia i liczne pomieszczenia poniżej poziomu gruntu, które po bombardowaniu stały się silnymi punktami obrony niemieckich spadochroniarzy. Kilkukrotne próby zdobycia niemieckich umocnień linii Gustawa załamywały się. Nie dali rady Amerykanie, Brytyjczycy, Francuzi, Nowozelandczycy i Hindusi.
Na początku kwietnia 1944 r. alianci zaproponowali dowódcy 2 Korpusu Polskiego gen. Władysławowi Andersowi zdobywanie Monte Cassino. Generał Anders po krótkim zastanowieniu, przyjął propozycję gdyż uważał, że zwycięski szturm na klasztor będzie sukcesem sprawy polskiej.
Atak Polaków rozpoczął się 12 maja o godzinie 1.00, poprzedzony aliancką (w tym polską) nawałą artyleryjską trwającą od godziny 23.00 poprzedniego dnia, jednak natarcie załamało się z powodu ciężkich strat. Jednak rozpoznano walką większość punktów ogniowych nieprzyjaciela, zlokalizowano baterie jego moździerzy.
Przez następne cztery dni pozycje nieprzyjaciela bombardowało alianckie lotnictwo.
Początek drugiego natarcia, ustalony został na 17 maja. Rankiem Polacy natarli z impetem. Niemcy bronili się twardo. Żołnierze polscy zmuszeni zostali do zdobywania pojedynczych schronów bojowych. Zacięta walka Polaków i postępy sprzymierzeńców na innych odcinkach natarcia doprowadziły w efekcie do opanowania 18 maja kluczowych pozycji obronnych, w tym wzgórza klasztornego. Jako pierwszy do ruin klasztornych dotarł patrol 12. Pułku Ułanów Podolskich, który na znak zwycięstwa zatknął tam swój proporzec a następnie polską flagę.
Dopiero w kilka godzin później, na wyraźne polecenie gen. Andersa, obok polskiej flagi została wywieszona flaga brytyjska. 18 maja 1944 roku w samo południe na ruinach klasztoru Monte Cassino polski żołnierz odegrał hejnał mariacki, ogłaszając zwycięstwo.
Polskie walki o masyw Monte Cassino i Piedimonte trwały 13 dni i 20 godzin i zostały okupione śmiercią 923 żołnierzy, 2931 zostało rannych, a za zaginionych uznano 345.
Ilustr.: 2 Korpus Polski w bitwie o Monte Cassino (fot. NAC)
Polski Cmentarz Wojenny pod Monte Cassino żołnierzy 2 Korpusu jest dziś jednym z najważniejszych miejsc pamięci narodowej. Generał Władysław Anders w swej ostatniej woli prosił, by być tam pochowany wśród swoich żołnierzy. Zmarł 12 maja 1970 r. w Londynie w wieku 77 lat. Zgodnie z ostatnią wolą generała, 23 maja 1970 roku pochowano go na tym Cmentarzu wśród swoich żołnierzy.
Polacy nie zapominają o poległych pod Monte Cassino żołnierzach, znicze są zawsze palone, setki krzyży ozdobiono różańcami. Cmentarz polskich żołnierzy ozdabiają wykute w kamieniu sentencje:
„Przechodniu powiedz Polsce, żeśmy polegli wierni w jej służbie”
oraz
„Za naszą i waszą wolność my żołnierze polscy oddaliśmy Bogu ducha, ciało ziemi włoskiej, a serca Polsce”.
Źródło:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_o_Monte_Cassino
https://www.wojsko-polskie.pl/bitwa-monte-cassino/
https://ciekawostkihistoryczne.pl/2024/04/02/bitwa-o-monte-cassino/
https://www.facebook.com/profile.php?id=61579527784114
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1701888287480303&set=a.179627373039743&type=3
StZ.