KSIĄŻĘ JÓZEF PONIATOWSKI – 260 ROCZNICA URODZIN
Książę Józef Poniatowski urodził się 7 maja 1763 roku w Wiedniu. Był synem Andrzeja Poniatowskiego herbu Ciołek i Marii Teresy Kinsky. Książę Józef Poniatowski to polski generał, dowódca armii koronnej Rzeczypospolitej, minister wojny i naczelny wódz wojsk polskich Księstwa Warszawskiego, członek Rady Stanu, marszałek Francji (jako jedyny Polak), książę polski i książę korony czeskiej, wolnomularz, bratanek króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Ilustr.: Książę Józef Poniatowski jako generał lejtnant i dowódca wojsk koronnych w czasie wojny 1792, pierwsza osoba udekorowana Orderem Wojskowym Virtuti Militari.
W młodości związany był z armią austriacką, w której dosłużył się stopnia pułkownika. Był adiutantem cesarza Franciszka II. Brał udział w wojnach z Turcją i Francją.
W roku 1789 Stanisław August Poniatowski wezwał go do Polski. Józef Poniatowski został wtedy mianowany generałem majorem. W 1792 roku walczył w wojnie przeciwko armii rosyjskiej. Wsławił się brawurowym zwycięstwem w bitwie pod Zieleńcami, stoczonej w dniu 18 czerwca 1792 roku. Za co otrzymał order Virtuti Militari, ustanowiony po bitwie pod Zieleńcami przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 z inicjatywy swego bratanka Józefa Poniatowskiego.
Jednakże kiedy król Stanisław August Poniatowski przystąpił do konfederacji targowickiej, w geście protestu zrzekł się swoich funkcji, zwrócił ordery i wyjechał do Austrii. Powrócił jeszcze do Polski, by wziąć udział w insurekcji kościuszkowskiej.
W późniejszym czasie znalazł się w łaskach ekipy Napoleona Bonaparte. W Księstwie Warszawskim został ministrem wojny oraz naczelnym wodzem. W trakcie wojny z Austrią ponownie zapisał się na kartach historii jako świetny dowódca. 19 kwietnia 1809 roku dowodził polskimi wojskami w bitwie pod Raszynem, zaś dzięki jego ofensywie do Księstwa przyłączone zostały Kraków, Lublin, Zamość i Sandomierz.
Ilustr.: Portret księcia Józefa Poniatowskiego (po 1810 r.), mal. Józef Grassi
W wyprawie na Moskwę w 1812 roku pod jego dowództwem znalazł się V Korpus Wielkiej Armii. Brał udział w bitwach pod Smoleńskiem i Borodino. 16 października 1813 roku, na początku „Bitwy Narodów”, która miała miejsce pod Lipskiem, został mianowany marszałkiem Francji. Zginął w jej trakcie zaledwie 3 dni później, 19 października 1813 roku.
Książę jeszcze za życia stał się legendą, zaś po śmierci narodową świętością. W Warszawie przy Krakowskim Przedmieściu przed Pałacem Prezydenckim stoi pomnik księcia Józefa Poniatowskiego. Spogląda na nas z wysokiego cokołu, konno, upozowany na rzymskiego cesarza Marka Aureliusza, z wyciągniętym mieczem, choć bez ostróg, których za życia prawie nie zdejmował. Imponujące dzieło duńskiego rzeźbiarza Bertela Thorvaldsena z 1831 roku przypomina nam postać księcia, bohatera pięciu wielkich kampanii wojennych, z których tylko ostatnia była dlań przegrana, wodza naczelnego wojsk Księstwa Warszawskiego i przedostatniego mianowanego przez cesarza Napoleona I marszałka Francji.
Źródło:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Order_Virtuti_Militari
https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_Poniatowski
https://wiadomosci.onet.pl/kiosk/pepi-wspanialy/kvlkb
https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomnik_ksi%C4%99cia_J%C3%B3zefa_Poniatowskiego_w_Warszawie
StZ