WYJAZD NA KRESY Z POMOCĄ HUMANITARNĄ – CMENTARZE KRESOWE 2022

Pan Zbigniew Saganowski, wiceprezes Towarzystwa Miłośników  Kultury Kresowej we Wrocławiu, z którym OOK „Pokucie” blisko współpracuje, przesłał nam relację podsumowującą działalność TMKK w roku 2022.

 

„Wyjazdem listopadowym” Towarzystwo Miłośników Kultury Kresowej zakończyło tegoroczną, kolejną od 2010 r., akcję ratowania cmentarzy kresowych na Ukrainie. Całość projektu w 2022 r. mogła być zrealizowana dzięki znacznemu wsparciu finansowemu Fundacji KGHM Polska Miedź, a także otrzymaniu datków pieniężnych od wielu Darczyńców (m.in. parafie rzymsko-katolickie Dolnego Śląska, osoby indywidualne), wśród których od kilku lat znajduje się Ubojnia Zwierząt Robert Rytel

 

Wszystkim Życzliwym Darczyńcom finansowym z całego serca dziękujemy.

 

W ramach akcji odbyły się 3 główne wyjazdy grup wolontariuszy na Ukrainę, tj. w czerwcu – na remont cmentarzy w Starym Siole i Zimnej Wodzie, w rejonie Lwowa, na przełomie lipca i sierpnia – remont wielkiego, zabytkowego cmentarza w Kołomyi oraz obecnie (w listopadzie) – etap jesiennych prac porządkowych na ww. cmentarzach i zawiezienia oraz zapalenia zniczy na tych nekropoliach, a także w wielu miejscach na Ukrainie o dużym znaczeniu historyczno-patriotycznym dla Polaków.

Poza wymienionymi wyżej wyjazdami, w bieżącym roku, odbyły się także wyjazdy na cmentarze Wołynia oraz kilkanaście wyjazdów z pomocą humanitarną – po napaści Rosji na Ukrainę.

Każdorazowo, podczas wyjazdów na remont cmentarzy, zabieraliśmy na Kresy również pozyskane w Polsce dary pomocy humanitarnej, przekazując je potrzebującym w środowiskach, z którymi kontaktujemy się i współpracujemy od wielu lat.

 

Wyjazd listopadowy połączony był z jednoczesnym transportem dużej (jak na nasze możliwości) pomocy humanitarnej dla mieszkańców Ukrainy oraz zawiezieniem tam i przekazaniem polskim placówkom szkolnym i kulturalnym znaczącej ilości książek i artykułów szkolnych.

Wśród darów rzeczowych znalazła się m.in. spora ilość ciepłej odzieży, obuwia i zabawek pluszowych, poduszki i profesjonalne śpiwory, termosy oraz powerbanki i baterie (dla walczących na froncie Kołomyjan), leki i duża ilość żywności o długim terminie przydatności do spożycia.

Odzież i zabawki otrzymaliśmy głównie od Złotnickiego Centrum Spotkań we Wrocławiu. 900 kg żywności przekazała nam do przewiezienia Fundacja Pomocy Polakom na Wschodzie. Firma „Gerpol Instalacje” z Mokronosu Dolnego dostarczyła profesjonalne śpiwory dla walczących na froncie Kołomyjan.

 

Książki i artykuły szkolne (łącznie ponad 40 dużych kartonów) przygotowane zostały w ramach akcji charytatywnej „Wędrujące książki” przeprowadzonej przez Wrocławskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli wspólnie z Kaufland Wrocław (fundator plecaków)  oraz Ogólnopolskim Oddziałem Kołomyjan „Pokucie” we Wrocławiu. Towarzystwo Miłośników Kultury Kresowej zapewniło transport całości na Ukrainę i przekazanie darów docelowym odbiorcom. Organizatorzy akcji, w okresie od czerwca do października 2022 r., prowadzili w 21 placówkach szkolnych i przedszkolnych Wrocławia zbiórkę książek i artykułów szkolnych, z przeznaczeniem na wsparcie dzieci na Ukrainie. W akcji tej uczestniczyły szkoły: LO XVII, Zespół Szkół nr 1, Zespół Szkół nr 6, szkoły podstawowe: nr 28, 76, 68, 29, 107, 99, 44, 118, 71, 22, 84 oraz przedszkola: nr 15, 36, 23, 77, 115, 66, 2. Z zebranych darów przygotowano 34 wypełnione przyborami szkolnymi plecaki, a także ponad 30 kartonów książek, gier i zabawek.

 

Plecaki dotarły do polskich szkół sobotnich w Kołomyi (2 szkoły po 10 plecaków) i Tłumaczu (1 szkoła – 10 plecaków), a także do placówek prowadzonych przez siostry zakonne w Bóbrce i Samborze (symbolicznie – po 2 plecaki). W ramach zbiórki książek i artykułów szkolnych, dzieci polskie napisały również wiele serdecznych pozdrowień i życzeń dla rówieśników na Ukrainie, które rozdzieliliśmy pomiędzy obdarowywane placówki.

 

Ze względu na bardzo dużą ilość zebranych książek, których szkoły sobotnie, z powodu ograniczonych warunków lokalowych, nie były w stanie zagospodarować, część uzbieranych darów przekazaliśmy (po uzgodnieniu) do Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Stanisławowie (dziś Iwano-Frankiwsk), do redakcji Radia Lwów, a także do parafii pw. św. Ignacego Loyoli w Kołomyi, parafii pw. MB Fatimskiej w Zimnej Wodzie oraz placówek prowadzonych przez Siostry zakonne w Jazłowcu, Kołomyi, Bóbrce i Samborze.

Wymienione powyżej dary i Darczyńcy zostały uzupełnione przez inne osoby i podmioty, które na apel naszego Towarzystwa, włączyły się także w zbiórkę użytecznych artykułów.

 

Otrzymaliśmy dużą ilość zniczy, pozyskanych dzięki zaangażowaniu harcerzy ze Związku Harcerstwa Polskiego – 4. Miękińskiego Szczepu Harcerskiego „Ha2o” im. Szarych Szeregów, którzy przeprowadzili zbiórkę na terenie Szkoły Podstawowej im. JP II w Lutyni i zebranych wśród podopiecznych Niepublicznego Przedszkola Sióstr Salezjanek w Środzie Śląskiej dzięki panu Pawłowi Skrzypkowi.

Biało-czerwone, patriotyczne znicze ofiarował nam mieszkaniec Wrocławia pan Jerzy Doleczek.

Zasób zniczy uzupełniły zakupy dokonane przez Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich – Ogólnopolski Oddział Kołomyjan „Pokucie” we Wrocławiu oraz Towarzystwo Miłośników Kultury Kresowej. Od obu Towarzystw zawieźliśmy również biało-czerwone kompozycje kwiatowe, które złożyliśmy w najważniejszych miejscach naszej podróży.

 

Część darów otrzymaliśmy poprzez zaangażowanie i pośrednictwo harcerek ze Związku Harcerstwa Rzeczpospolitej – 10. Ślężańskiej Drużyny Harcerek „Szlak” im. Danuty Siedzikówny ps. Inka w Sobótce, z Ośrodka Pomocy Społecznej w Sobótce, a także z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Świątnikach. Do wzbogacenia puli artykułów z pomocą charytatywną włączył się także szereg osób prywatnych, których nie sposób tu wszystkich wymienić.

 

Wszystkim wspaniałym Sponsorom i Darczyńcom, także Tym, których nie udało się wymienić bardzo serdecznie dziękujemy i wyrażamy ogromną wdzięczność za okazane serce i wspieranie akcji na rzecz pomocy Kresom.

 

Podróż miała miejsce w dniach 05-13.11.2022 r, a więc tuż po uroczystości „Wszystkich Świętych” – 1 listopada, a w okresie „Święta Niepodległości Polski” – 11 listopada. Te więc daty determinowały główne cele naszej podróży, którymi były okazanie pamięci o naszych zmarłych, kresowych przodkach oraz oddanie czci poległym za wolność Polski jej obrońcom i bohaterom.

Odwiedziliśmy kolejno:

– klasztor Sióstr Niepokalanek w Jazłowcu – znicze i wiązanka przy grobie matki założycielki bł. Marceliny Darowskiej, dary pomocy humanitarnej dla klasztoru i 60 podopiecznych – uciekinierów z obszaru wojny,

– odbudowany kościół w Dźwiniaczce (na Podolu) – związany z założeniem przez św. Zygmunta Szczęsnego-Felińskiego zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi,

– Mielnicę Podolską – z niszczejącym cmentarzem polskim, a na nim popadającą w ruinę kaplicą Dunin-Borkowskich.

– Zaleszczyki – na cmentarzu polskim pomnik poległym w latach 1914-1920,

– Kołomyję – jesienne prace porządkowe na cmentarzu rzymsko-katolickim, wiązanki przy pomniku Ofiar Kosaczowa, Krzyżu wystawionym przez Stowarzyszenie Rękodzielników „Gwiazda” i mogile 4 księży oraz znicze na bardzo wielu mogiłach (w tym: powstańców, legionistów, kwaterze internowanych i żołnierzy WP), przekazanie darów dla 2 organizacji Polaków: Towarzystwa Kultury Polskiej „Pokucie” i Polskiego Towarzystwa Kulturowego im. A. Mickiewicza oraz parafii św. Ignacego Loyoli, która opiekuje się około 60 osobami przesiedlonymi z obszaru działań wojennych. Dary dla żołnierzy na froncie pochodzących z Kołomyi. Książki i materiały szkolne dla przedszkola Sióstr Urszulanek. W kościele parafialnym złożenie wiązanki i zniczy przy tablicy poświęconej Nieznanemu Żołnierzowi poległemu za niepodległość ojczyzny,

– Jaremcze znaną miejscowość uzdrowiskowo-wypoczynkową w Karpatach,

– Worochtę – zapalenie zniczy na zbiorowej mogile 72 ofiar zbrodni UPA dokonanej w Sylwestra 1944/45,

– Werchowynę (dawniej Żabie) – karpacką miejscowość z tradycjami huculskimi m.in. „Muzeum Wyszywanki”, „Muzeum Instrumentów”, „Kopalnia Bryndzy”,

– Stanisławów – przekazanie książek i plecaków dla Szkoły w Tłumaczu oraz książek i gier dla Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego,

– Halicz – przekazanie 2 wózków inwalidzkich do parafii św. Jakuba Strzemię,

– Bóbrkę– dary dla Sióstr Franciszkanek,

– Stare Sioło – porządkowanie cmentarza, wiązanka przy mogile gen. Romana Wybranowskiego, znicze na grobie Orlęcia Lwowskiego Jerzego Leliwy-Żurowskiego i na wielu innych mogiłach,

– Gańczary – na cmentarzu – znicze na starych mogiłach polskich,

– Dawidów – na cmentarzu – znicze przy pomniku polskich bohaterów wojny 1918-1919 oraz na mogiłach polskich,

– Zimną Wodę – jesienne prace porządkowe na cmentarzu, wiązanka i znicz na mogile 19-letniego legionisty Franciszka Korniaka, znicze na mogile por. WP. Fr. Billiana i pozostałych polskich mogiłach, pakiet książek dla parafii MB Fatimskiej,

– Sambor – dary dla Domu Sióstr Franciszkanek, odwiedzenie Izby Pamięci poświęconej Polakom pomagającym Żydom oraz pomagającym nam w czasie II wojny Ukraińcom,

– Lwów – centrum: sentymentalny spacer po Mieście Niezwyciężonym, przekazanie książek redakcji Radia Lwów, msza za ojczyznę w dniu 11 listopada w Katedrze Lwowskiej, złożenie wiązanki i zniczy na grobie „Żołnierza poległego za ojczyznę” na Cmentarzu Orlat Lwowskich, znicze na wielu grobach Orląt.

 

Odbyliśmy szereg spotkań z osobami, z którymi od lat współpracujemy w dziele ratowania cmentarzy kresowych i naszego dziedzictwa kulturowego na Ukrainie, wykonaliśmy zaplanowane prace porządkowe na remontowanych przez TMKK cmentarzach, przekazaliśmy zabrane z Polski dary do odbiorców oraz uczestniczyliśmy w obchodach Święta Niepodległości Polski w Katedrze Lwowskiej i na Cmentarzu Orląt. Dokonaliśmy również podsumowania tegorocznej akcji remontowej i nakreśliliśmy, wspólnie, z tamtejszymi (na Ukrainie) przyjaciółmi, plany dalszej współpracy w przyszłości.

Trwająca na Ukrainie wojna ograniczyła nieco naszą swobodę poruszania się (choćby alarmy rakietowe i związane z nimi sytuacje), jednak udało nam się bezpiecznie odbyć całą podróż i powrócić szczęśliwie do kraju.

 

W imieniu Towarzystwa Miłośników Kultury Kresowej oraz własnym pragnę podziękować Wszystkim Życzliwym Darczyńcom, przede wszystkim finansowym, ale również rzeczowym, za przekazane na cel realizacji akcji wsparcie, które umożliwiło nam, mimo pandemii i trwającej na Ukrainie wojny, podjęcie się i skuteczne zakończenie działań wynikających z przyjętego na bieżący rok projektu.

Dziękuję także Wszystkim Odważnym i Zdeterminowanym do działania Wolontariuszom, którzy bezpośrednio realizowali wszystkie zaplanowane zadania.

Przebieg jesiennego etapu akcji niech zobrazują poniższe fotografie mego autorstwa.

 

ZS