65 ROCZNICA ŚMIERCI PROF. LUDWIKA KOLANKOWSKIEGO

19 marca mija 65 rocznica zgonu Ludwika Kolankowskiego ( 21.06.1882 Pniów-19.03.1956 Toruń), rodem z Pniowa w powiecie nadwórniańskim na Pokuciu, historyka, senatora II RP i pierwszego rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Studia historyczne odbył na Uniwersytecie Lwowskim i w Berlinie. Po uzyskaniu doktoratu i habilitacji pracował w Bibliotece Jagiellońskiej. W odrodzonej Polsce w 1918 powołany do Ministerstwa Spraw Zagranicznych uczestniczył w rokowaniach w sprawie ewakuacji wojsk niemieckich ze wschodu a jako komisarz cywilny Ziem Wschodnich tworzył administrację państwową na tych ziemiach. W 1919 organizował powstanie Uniwersytetu Wileńskiego a w 1920 był doradcą politycznym Naczelnego Dowództwa WP. Od 1929 do 1944 pełnił funkcję dyrektora Biblioteki Ordynacji Zamojskiej, mieszczącej się w Pałacu Błękitnym  w Warszawie, powiększając jej księgozbiór o ok. 16 tys. nabytków. W 1938 został senatorem wybranym  z województwa lwowskiego. We wrześniu 1939 uczestniczył w akcji ratowania dzieł sztuki i książek z płonącej Biblioteki Ordynacji Zamojskiej w Warszawie. Okres okupacji niemieckiej przeżył w Warszawie kierując biblioteką. Tu brał udział w tajnym nauczaniu, współpracował z Delegaturą Rządu RP na Kraj i Komendą Główną AK jako rzeczoznawca stosunków narodowościowych. Zabezpieczył i uratował od zagłady w tajnych schowkach rękopisy „Kroniki” Galla Anonima, „Krzyżaków” H. Sienkiewicza i „Faraona” B. Prusa.
Jako wybitny znawca epoki jagiellońskiej, dziejów chanatu krymskiego oraz roli rycerstwa polskiego w zwycięskiej bitwie pod Obertynem w 1531 opublikował liczne artykuły i książki z tej dziedziny oraz prowadził wykłady historii średniowiecznej Polski i Litwy XV-XVI w. na uniwersytetach: Jagiellońskim w Krakowie (1913-18 i 1924-29), Stefana Batorego w Wilnie (1931-36), Jana Kazimierza we Lwowie (1936-39), będąc profesorem zwyczajnym (1936),  a po II wojnie na Uniwersytecie Łódzkim (1945-46) i Mikołaja Kopernika w Toruniu (1945-51). Kawaler Krzyża Orderu Odrodzenia Polski (1931), upamiętniony w Toruniu pomnikiem. Jego imię nosi uniwersytecka Sala Senatu i ulica w Toruniu.
Ilustr.: Portret Ludwika Kolankowskiego, fot. NN.

https://prenumeruj.forumakademickie.pl/fa/2015/05/ludwik-kolankowski-rektor/ [źródło zdjęcia i ciekawego artykułu]

BK