11 LISTOPADA – NARODOWE ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI
Narodowe Święto Niepodległości jest świętem państwowym obchodzonym corocznie dla upamiętnienie odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r., po 123 latach zaborów.
11 listopada 1918 r. był również ważnym dniem w historii powszechnej, bowiem tego dnia podpisano w Compiègne, we Francji, zawieszenie broni między państwami walczącymi w pierwszej wojnie światowej. Tym samym zaczął się kształtować nowy ład polityczny m.in. w Europie.
W tym samym czasie istniejąca na ziemiach polskich Rada Regencyjna, organ władzy zwierzchniej Królestwa Polskiego, powołana jeszcze w 1917 r. przez niemieckie i austro-węgierskie władze okupacyjne, przekazała władzę wojskową i naczelne dowództwo wojsk polskich, jej podległych, Józefowi Piłsudskiemu, który dzień wcześniej (10.11.1918 r.) powrócił do Warszawy z niemieckiej niewoli w Magdeburgu. Trzy dni później Rada powierzyła mu także władzę cywilną. Przyszłemu Naczelnikowi Państwa podporządkował się Tymczasowy Rząd Republiki Polskiej w Lublinie pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego, działający od 7 listopada tego roku.
Dzień 11 listopada, jako rocznica odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego i jako dzień po wsze czasy związany z wielkim imieniem Józefa Piłsudskiego, zwycięskiego Wodza Narodu w walkach o wolność Ojczyzny – jest uroczystym Świętem Niepodległości. W tym roku 11 listopada przypada już 105 rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości.
Ilustr.: Marszałek Józef Piłsudski na Kasztance przyjmujący defiladę 1926, Fot. NAC
Koniec I wojny światowej w 1918 r. przyniósł ze sobą znaczące zmiany na politycznej mapie Europy. Upadek wielkich mocarstw dał szansę na odrodzenie wielu państwom. Polacy nigdy nie stracili nadziei na niepodległość ojczyzny. Wielokrotnie w XIX wieku starali się ją odzyskać z bronią w ręku. Jednak wiadome było, że tylko konflikt między zaborcami może dać realną szansę na odzyskanie wolności. Gdy wybuchła w 1914 r. I wojna światowa, Europa podzieliła się na dwa obozy: Ententę (główne państwa: Wielka Brytania, Francja, Rosja) i Państwa centralne (Austro-Węgry, Niemcy, poparte przez Turcję i Bułgarię). Tysiące Polaków biło się na wszystkich frontach europejskich, tworzono rozliczne formacje wojskowe, jednocześnie politycy, pisarze, artyści podejmowali wiele akcji dyplomatycznych, aby sprawa polska nie została zapomniana. Ostatecznie 11 listopada 1918 roku Polska odzyskała niepodległość, stając się znów niezależnym państwem.
Jednak w tym czasie nie wszystkie ziemie Polskie wróciły do macierzy. Wielkopolska pozostała w Republice Weimarskiej (Niemcy), dopiero Wielkopolanie w Powstaniu Wielkopolskim, które wybuchło 27 grudnia 2018 r. wywalczyli sobie wolność i przyłączenie do Polski. Podobnie Ślązacy w trzech powstaniach trwających od 16 sierpnia 1919 r. do 21 lipca 1921 r.
Na wschodnich rubieżach (Wołyń, Galicja wschodnia, Pokucie) powstała proklamowana we Lwowie 1 listopada 1918 przez społeczeństwo ukraińskie Galicji Wschodniej – Zachodnioukraińska Republika Ludowa, która opanowała większość gmachów publicznych i obiektów wojskowych Lwowa. Dopiero zryw Polaków i odsiecz Wojska Polskiego spowodowały opuszczenie przez Ukraińców Lwowa.
ZURL zakończyła swe istnienie 16 lipca 1919 r., kiedy ostatnie oddziały ukraińskie zostały wyparte po ciężkich walkach przez ofensywę Wojska Polskiego za Zbrucz. W wojnę polsko-ukraińską włączyła się też Rumunia jako sprzymierzeniec Polski. W dniu 24 maja 1919 roku z Kołomyi wycofały się, dotychczas ją zajmujące, wojska ZURL, a ich miejsce zajęły oddziały pozostającej w sojuszu z Polską, wojska Królestwa Rumunii.
Uroczyste wkroczenie Wojska Polskiego do miasta miało miejsce 23 sierpnia 1919 roku. Przesądziło to ostatecznie o przynależności tych ziem do Państwa Polskiego. Dzień ten można uznać, za początek stałej obecności armii polskiej w Kołomyi, która trwała nieprzerwanie do września 1939 roku.
Niepodległość Polski okupiona była dużym wysiłkiem i olbrzymią daniną krwi Polaków, dlatego rocznicę jej odzyskania, uroczyście i godnie świętujemy corocznie 11 listopada dla upamiętnienia odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918, po 123 latach zaborów (1795–1918) podczas Narodowego Święta Niepodległości.
Święto zostało ustanowione ustawą z dnia 23 kwietnia 1937, zniesione przez komunistyczne władze RP po zakończeniu II wojny światowej ustawą Krajowej Rady Narodowej 22 lipca 1945. Ponownie przywrócono je ustawą Sejmu RP z dnia 15 lutego 1989 r.
Dzięki walce naszych przodków o niepodległość dzisiaj możemy żyć w wolnym kraju i mówić po Polsku. Pamiętajmy historię i doceniajmy to.
Źródło:
https://heritage.bnf.fr/france-pologne/pl/i-wojna-a-sprawa-polska-art.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_polsko-ukrai%C5%84ska
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zachodnioukrai%C5%84ska_Republika_Ludowa
https://kuriergalicyjski.com/polacy-w-kolomyi-w-okresie-zunr-zo-unr-1918-1919-czesc-1/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Narodowe_%C5%9Awi%C4%99to_Niepodleg%C5%82o%C5%9Bci
https://pl.wikipedia.org/wiki/Rada_Regencyjna
https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/komunikat.xsp?documentId=8C63FE28D4276F81C125861900516913
https://senat.edu.pl/edukacja/wydarzenia/news/11-listopada-narodowe-wieto-niepodlegoci
StZ