GRÓB NIEZNANEGO ŻOŁNIERZA – 1925 r.
Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie znajduje się na placu Marszałka Józefa Piłsudskiego; ideą warszawskiego grobu nieznanego żołnierza było i jest jest uczczenie pamięci poległych w walce o niepodległość.
Pomysł oddania hołdu poległym w walkach nieznanym żołnierzom narodził się bezpośrednio po I wojnie światowej we Francji. Pierwszy na świecie Grób Nieznanego Żołnierza powstał w Paryżu w 1920. W Polsce pierwsze inicjatywy stworzenia miejsca upamiętniającego poległych nieznanych żołnierzy pojawiły się w 1921 roku. Warszawski Grób Nieznanego Żołnierza został odsłonięty 2 listopada 1925 roku, pod kolumnadą pałacu Saskiego. Równolegle ze sprawą budowy Grobu Nieznanego Żołnierza została rozstrzygnięta kwestia wyboru pobojowiska, z którego będą pochodziły zwłoki bezimiennego żołnierza, oprawy towarzyszącej ekshumacji i ceremonialnemu przeniesieniu zwłok do Warszawy. Drogą losowania z kilku lokalizacji pobojowisk, wybrano żołnierzy walczących w obronie Lwowa i spoczywających bezimiennie na Cmentarzu Orląt Lwowskich.
Pod koniec października 1925 r. odkopano tam kilka trumien. Następnie Polska Ormianka Jadwiga Zarugiewiczowa, matka, której nie udało się odnaleźć mogiły poległego syna, dokonała wyboru jednej z nich. Po otwarciu trumny okazało się, że wybór padł na żołnierza bez szarży, ochotnika, który poległ na polu chwały. Ustalono, iż był w wieku około 14 lat. Na grób, z którego wydobyto nieznanego żołnierza, nałożono płytę jemu poświęconą i upamiętniającą jego przeniesienie do Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie.
Ilustr.: Cmentarz Orląt Lwowskich– z tego miejsca zostały zabrane zwłoki Nieznanego Żołnierza i przewiezione do Warszawy
2 listopada Nieznany Żołnierz przybył na lawecie do katedry św. Jana w Warszawie, skąd po Mszy św. odbył ostatnią drogę. W przemarszu uczestniczyły tłumy mieszkańców, z prezydentem RP Stanisławem Wojciechowskim na czele. Grób zaprojektował rzeźbiarz Stanisław Ostrowski. W arkadach Pałacu Saskiego umieszczono płyty z nazwami miejsc bitew o niepodległość Polski i urny z ziemią.
Obecnie Grób Nieznanego Żołnierza mieści się pod arkadą, ocalonym fragmentem kolumnady Pałacu Saskiego, zniszczonego przez Niemców po Powstaniu Warszawskim. Sam Grób uległ poważnemu uszkodzeniu, ale już w 1946 roku został odbudowany i ponownie odsłonięty. Przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie płonie wieczny znicz i służbę pełni warta honorowa z Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego, a w święta państwowe odbywa się jej uroczysta zmiana z udziałem najwyższych władz państwa.
Ilustr.: Warta przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie
Źródło:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Grób_Nieznanego_Żołnierza_w_Warszawie
StZ