42. ROCZNICA WPROWADZENIA STANU WOJENNEGO
Ilustr.: Czołgi T-55A w czasie stanu wojennego / Źródło: Wikimedia Commons
42 lata temu, w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r., na całym terytorium Polski komunistyczne władze wprowadziły stan wojenny. Jak napisano w podjętej wówczas uchwale, Rada Państwa wprowadziła go „kierując się potrzebą zapewnienia wzmożonej ochrony podstawowych interesów państwa i obywateli, w celu stworzenia warunków skutecznej ochrony spokoju, ładu i porządku publicznego oraz przywrócenia naruszonej dyscypliny społecznej, a także mając na względzie zabezpieczenie możliwości sprawnego funkcjonowania władzy i administracji państwowej oraz gospodarki narodowej”. W istocie chodziło o siłowe zdławienie niezależnego ruchu społecznego, który powstał w sierpniu 1980 r., a następnie pod postacią Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” przyciągał coraz szersze kręgi społeczeństwa oczekujące zmian w sposobie sprawowania władzy oraz w stosunku rządzących do obywateli.
Mówiono też, że wprowadzenie stanu wojennego miało zapobiec interwencji wojsk ZSRR i innych państw ówczesnego Układu Warszawskiego (Czechosłowacji i NRD). W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku powołano do życia Wojskową Radę Ocalenia Narodowego (WRON), na której czele stanął gen. Wojciech Jaruzelski. Naród polski został poinformowany o wprowadzeniu stanu wojennego o godzinie 6.00 rano. W radiu zostało nadane przemówienie Wojciecha Jaruzelskiego, które później wyemitowała także telewizja. Całkowicie wyłączono też łączność telefoniczną i radiową. Wprowadzenie stanu wojennego wywołało protesty w całej Polsce, stłumione siłą przez uzbrojone w broń palną, czołgi, helikoptery itp. jednostki milicji, ZOMO, MSW i Wojska Polskiego W trakcie jego trwania internowano łącznie 10131 działaczy związanych z Niezależnym Samorządnym Związkiem Zawodowym „Solidarność”, a życie straciło około 40 osób, w tym 16 grudnia 1981 r. 9 górników z Kopalni Węgla Kamiennego „Wujek” w Katowicach podczas pacyfikacji strajku.
Ilustr.: fot. arch. System Informacyjny Sejmu RP
Liczbę wszystkich ofiar śmiertelnych stanu wojennego szacuje się na od ok. 50 do ponad 100, jednak jego koszty społeczne miały szerszy zasięg. Zaliczyć do nich należy różnego rodzaju represje jak zwolnienia z pracy, często z połączone z zakazem wykonywania zawodu, zmuszanie do opuszczenia kraju.
Przywódcy PZPR, którzy poprzez decyzję o stanie wojennym przypieczętowali los robotników i górników, nie zostali pociągnięci do odpowiedzialności.
Stan wojenny zawieszono z końcem 1982 r., a formalnie zniesiony został 22 lipca 1983 r.
Wyrok sądu stwierdzający, że stan wojenny nielegalnie wprowadziła tajna grupa przestępcza i skazujący część jej członków, zapadł dopiero w 2012 r.
Źródło:
https://historia.dorzeczy.pl/238834/stan-wojenny-wprowadzenie-stanu-wojennego-represje-i-ofiary.html
#/media/Plik:Stan_wojenny_obwieszczenie.jpg){kind=link}
https://pl.wikipedia.org/wiki/Stan_wojenny_w_Polsce_(1981%E2%80%931983)
StZ