106 ROCZNICA ZWYCIĘSKIEJ BITWY WARSZAWSKIEJ – ŚWIĘTO WOJSKA POLSKIEGO
fot. obraz Jerzego Kossaka Cud nad Wisłą.
15 sierpnia obchodzimy 106 rocznicę zwycięskiej Bitwy Warszawskiej w 1920, stoczonej w czasie wojny polsko-bolszewickiej,
Bitwa Warszawska, zwyczajowo nazywana jest Cudem nad Wisłą. W świadomości Polaków utrwaliła się legenda, jak to mieszkańcy stolicy widząc coraz mniejszą szansę na ocalenie, żarliwie modlili się do Maryi o ratunek. Wg relacji świadków Maryja na nią odpowiedziała. Nacierający 14 sierpnia na Warszawę bolszewicy widzieli na niebie kobietę w niebieskiej sukni. Po raz drugi Maryja miała ukazać się 15 sierpnia 1920 r. podczas bitwy pod Wólką Radzymińską. Rola Maryi w obronie Warszawy, choć nie została ze strony kościelnej zbadana i potwierdzona, weszła do powszechnej świadomości Polaków.
Polska stała na drodze reżimowi bolszewickiemu nastawionemu od początku na ekspansję. Pokonanie Polski było dla Sowieckiej Rosji i Lenina celem taktycznym – głównym było udzielenie pomocy komunistom, którzy w tym samym okresie próbowali rozpocząć rewolucję w Niemczech i w krajach powstałych z rozpadu Austro-Węgier.
Najważniejszym zadaniem bolszewików było przebicie się ku Niemcom i Austrii, gdzie wśród robotników panowały nastroje rewolucyjne. Aby to zrobić, należało zlikwidować przeszkodę, którą była przede wszystkim Polska. 17 listopada 1918 r. na odprawie Armii Czerwonej jej dowódca Lew Trocki zapowiedział sowietyzację Polski i Ukrainy jako „ogniw łączących Sowiecką Rosję z przyszłymi sowieckimi Niemcami” i pierwszy etap w budowaniu „Związku Proletariackich Republik Europy”.
Decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej rozegrana na przedpolach Warszawy (Bitwa Warszawska) w dniach 13 – 15 sierpnia 1920 r. określana mianem „Cudu nad Wisłą” uznawana jest za 18. przełomową bitwę w historii świata, która zadecydowała o zachowaniu przez Polskę niepodległości i uratowaniu Europy przed bolszewizmem.
Zwycięstwo zostało odniesione pomimo stanowiska państw zachodnich, nie wierzących w sukces Polski. W lipcu 1920 r. Polska została odcięta od dostaw sprzętu wojennego, które zostały zatrzymane w krytycznym momencie na niemal wszystkich, wiodących do Polski szlakach komunikacyjnych i w Niemczech i w Gdańsku i na granicy czeskiej. Dodatkowo angielskie związki zawodowe pod wpływem bolszewickiej agitacji groziły strajkiem z żądaniem zaprzestania pomocy Polsce.
Wojsko Polskie było uzbrojone m.in. w niemieckie karabiny sytemu Mauser oraz austriackie systemu Mannlicher. Potrzebowało ich więcej, a także amunicji do nich.
Węgry były jednym z państw, które udzieliły wtedy Polsce praktycznej pomocy wojskowej. Węgrzy jako jedni z nielicznych wiedzieli, jakim realnym zagrożeniem jest bolszewizm. Doświadczyli go po I wojnie światowej, kiedy przez ponad 100 dni funkcjonowała Węgierska Republika Rad, w której wprowadzono czerwony terror na wzór tego, który funkcjonował w bolszewickiej Rosji. Węgry przekazały Polsce zapasy amunicji armii węgierskiej. Rząd węgierski na własny koszt dostarczył Polsce miliony naboi do karabinów, kilkanaście tysięcy pocisków artyleryjskich i karabinów oraz kilkaset kuchni polowych. 12 sierpnia 1920 r., gdy rozpoczynały się walki o Warszawę, Węgrzy przesłali koleją 22 mln naboi do karabinów systemu „Mausera”. Nigdy wcześniej amunicja nie była bardziej potrzebna. Węgierski transport dotarł na dzień przed rozpoczęciem walk pod Radzyminem i Ossowem, decydujących o losach stolicy i na cztery dni przed rozpoczęciem kontrofensywy znad Wieprza, dowodzonej przez marszałka Józefa Piłsudskiego.
Przeciw Rosji bolszewickiej walczyliśmy mając w Europie jedynie poparcie i pomoc Węgier i Francji oraz ułatwienia transportowe ze strony Rumunii. Amunicja węgierska odegrała przy tym bodaj czy nie większą rolę, niż francuscy doradcy wojskowi.
Zwycięstwo polskie było dla Zachodu zupełnie nieoczekiwane a państwa zachodu nie wyciągnęły z niego żadnych wniosków. Bitwa warszawska była kulminacyjnym momentem wojny polsko-bolszewickiej, jednym z decydujących wydarzeń w dziejach Polski, Europy i świata. Jednakże z wyjątkiem Polski ten fakt nie funkcjonuje w świadomości historycznej mieszkańców krajów europejskich. Nie dotarło do nich że „płomień rewolucji” zatrzymał się na przedpolach Warszawy.
Bitwa Warszawska stworzyła Polakom szansę doprowadzenia wojny do zwycięskiego końca i ocaliła niepodległy byt Rzeczypospolitej. Zwycięstwo nad Rosją Sowiecką, niezależnie od korzyści politycznych i terytorialnych, miało dla Polski ogromne znaczenie moralne. Było to pierwsze od zmierzchu I Rzeczypospolitej wielkie zwycięstwo odniesione samodzielnie przez Wojsko Polsko nad siłami zbrojnymi potężnego do niedawna zaborcy, który krwawo stłumił trzy powstania narodowe. Umożliwiło ono II Rzeczypospolitej prowadzenie samodzielnej polityki wewnętrznej i zagranicznej niezależnej od interesów obcych mocarstw. Pozwoliło wychować młode pokolenie Polaków w polskiej tradycji i polskim patriotyzmie.
Na pamiątkę zwycięskiej Bitwy Warszawskiej w 1920. 15 sierpnia w Polsce obchodzone jest Święto Wojska Polskiego – święto Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Święto Wojska Polskiego wprowadzone zostało Ustawą Sejmu z 30 lipca 1992 r. (Dz.U. z 1992 r. nr 60, poz. 303). Ustawę podpisał Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Wałęsa. Ustawa ta przywróciła obchody Święta Wojska Polskiego w dniu 15 sierpnia, gdyż w II Rzeczypospolitej Święto Żołnierza obchodzono też 15 sierpnia. Obchodzono je uroczyście w okresie II wojny światowej w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie i w Wojsku Polskim do 1947 roku.
Źródło:
Michał Sokolnicki Znaczenie historyczna bitwy o Warszawę. NIEPODLEGŁOŚĆ tom LXVII.wyd. jubileuszowe, Warszawa – Londyn – Nowy Jork 2018, Instytut Józefa Piłsudskiego.
https://dzieje.pl/aktualnosci/bitwa-warszawska-1920-r
https://ipn.gov.pl/pl/bitwa-warszawska-1920/103785,Miroslaw-Szumilo-Bitwa-warszawska-1920.html
https://www.wojsko-polskie.pl/bitwa-warszawska/
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19920600303
StZ.