79 ROCZNICA LUDOBÓJSTWA NA KRESACH
11 lipca obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej. Święto to ustanowione zostało na mocy uchwały Sejmu z 22 lipca 2016 r. (M.P. 2016 poz. 726). Jest poświęcone pamięci ofiar rzezi wołyńskiej.
W uchwale tej Sejm oddał hołd ofiarom mordów na obywatelach II Rzeczypospolitej (Polakach, Żydach, Ormianach, Czechach i przedstawicielach innych mniejszości narodowych), dokonywanych w latach 1943–1945 przez ukraińskich nacjonalistów z szeregów OUN, UPA, SS-Galizien i innych formacji. W ustawie wyrażono też wdzięczność wobec tzw. Sprawiedliwych Ukraińców, którzy odmawiali udziału w mordach i ratowali Polaków.
Święto związane jest z rocznicą wydarzeń z 11 i 12 lipca 1943 r., kiedy UPA dokonała skoordynowanego ataku na polskich mieszkańców ok. 150 miejscowości w powiatach włodzimierskim, horochowskim, kowelskim i łuckim. Wykorzystano fakt gromadzenia się w niedzielę 11 lipca ludzi w kościołach. W tym roku obchodzimy 79 rocznicę tej okrutnej akcji i mordów.
Akcja UPA była kulminacją trwającej już od początku 1943 r. fali mordowania i wypędzania Polaków z ich domów, w wyniku której na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej zginęło ok. 100 tys. Polaków. Sprawcami Zbrodni Wołyńskiej były Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów – frakcja Stepana Bandery, podporządkowana jej Ukraińska Powstańcza Armia oraz ludność ukraińska uczestnicząca w mordach polskich sąsiadów. OUN-UPA nazywała swoje działania „antypolską akcją”. To określenie ukrywało zamiar, jakim było wymordowanie i wypędzenie Polaków. Za przeprowadzenie ludobójczej czystki etnicznej na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej na polskiej ludności cywilnej bezpośrednią odpowiedzialność ponosi główny dowódca UPA, Roman Szuchewycz.
Określenie „zbrodnia wołyńska” dotyczy nie tylko masowych mordów dokonanych na terenach Wołynia, czyli byłego województwa wołyńskiego, ale także w województwach lwowskim, tarnopolskim i stanisławowskim (Małopolska Wschodnia), a także w województwach lubelskim i poleskim.
Według szacunków polskich historyków ukraińscy nacjonaliści zamordowali około 100 tys. Polaków. 40-60 tys. zginęło na Wołyniu, 20-40 tys. – w Małopolsce Wschodniej, a co najmniej 4 tys. na ziemiach znajdujących się obecnie w granicach Polski. Terror UPA spowodował, że setki tysięcy Polaków opuściły swoje domy, uciekając do centralnej Polski. Zbrodnia Wołyńska spowodowała polski odwet, w wyniku którego zginęło ok. 10-12 tys. Ukraińców, w tym 3-5 tys. na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, przy czym część ukraińskich ofiar zginęła z rąk UPA, za pomoc udzielaną Polakom lub odmowę przyłączenia się do sprawców rzezi.
„Symbol zbrodni OUN-UPA na Polakach to kwiat lnu, który w tym okresie kwitł na Wołyniu. Len kwitnie zaledwie kilka godzin – tak, jak w kilka godzin 99 wsi zostało wymazanych. Nie ma słów, które potrafiłyby opisać okrucieństwo tej zbrodni. Nie ma pojednania bez pamięci i prawdy”. (Mateusz Morawiecki)
Wioski pokuckie w których mieszkali Polacy okryły się żałobą. Wymieńmy niektóre wioski i miasteczka położone wokół Kołomyi, tam gdzie liczbę ofiar liczono w dziesiątkach. Idąc od północy były to: Chomiakówka, Gwoździec Stary, Kamionka Wielka, Dżurków, Trójca, Zabłotów, Rybno, Kuty, Kosów, Szeszory, Majdan Górny, Sołotwina, Wołosów, Worochta, Tarnowica Polna, Polska Wola, Nadorożna, Niżniów, Hryniowce, Lipniki, Hołosków…
Pamiętajmy o Nich – zginęli tylko dlatego, że byli Polakami.
Ilustr.: Pomnik Ofiar UPA we Wrocławiu
Źródło:
http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP20160000726/O/M20160726.pdf
Pomnik Pomordowanych na Kresach – Wikipedia, wolna encyklopedia
https://pl.wikipedia.org/wiki/Rzeź_wołyńska
Wrocław, 11 lipca – Ks.Tadeusz Isakowicz-Zaleski
https://pamietajskadjestes.pl/miejsca-pamieci/polska/dolnoslaskie/wroclaw/pomnik-ofiar-upa
StZ, BK, RS