NARODOWY DZIEŃ PAMIĘCI ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH
MORTUI SUNT UT LIBERI VIVAMUS! (UMARLI, BYŚMY MOGLI ŻYĆ WOLNI!)
Od 2011 roku, pierwszego marca, w rocznicę rozstrzelania w mokotowskim więzieniu siedmiu oficerów rzeszowskiej AK i działaczy Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, świętujemy pamięć Żołnierzy Niezłomnych. Święto ustanowione z inicjatywy ŚP. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, podtrzymanej przez Prezydenta Bronisława Komorowskiego kieruje nasze myśli ku postaciom niezwykłym, bohaterskim, oddanym Ojczyźnie do końca, broniącym wyznawanych wartości często za cenę swojego życia w myśl zasady „Contra spem spero – wierzę wbrew nadziei”. Ich marzenie wolnej Polski było dla nich najświętszym zobowiązaniem. Wierzyli, że ich ofiara stanie się zaczynem wolności dla przyszłych pokoleń. Przez lata komunistycznego terroru opluwano ich pamięć , nazywając zdrajcami i bandytami. A jednak gdy odrodziła się swobodna ojczyzna, zwyciężyli zza grobów. Dziś to właśnie im oddajemy cześć, a ich oprawcy odeszli w mroki historii.
Szacuje się , że przez powojenną konspirację niepodległościową przewinęło się od 120 do nawet 180 tysięcy osób. Różny był charakter aktywności – od konspiracji politycznej po działania zbrojne. Największy zakres tych działań to okres do 1947 roku, ale ostatnie zorganizowane grupy działały jeszcze długo w latach pięćdziesiątych, a przyjmuje się , że ostatnim, zabitym w październiku 1963 roku, żołnierzem tego nurtu był Józef Franczak ps. Laluś.
Skala terroru lat stalinowskich jest olbrzymia – szacuje się , że samych wyroków śmierci wydano ok. 5 tysięcy, z czego wykonano ok. 3. tysięcy., zaś przybliżoną liczba zmarłych i zamordowanych w wyniku tego terroru ocenia się na około 50 tysięcy.
Wrocławskie obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych od lat koncentrują się wokół uroczystości na kwaterach 81A i 120 Cmentarza Osobowickiego, gdzie pochowano ponad 300 osób, zabitych lub zmarłych, ofiar terroru komunistycznego lat czterdziestych i pięćdziesiątych. Jak co roku, w tym dniu, o godzinie 11, odbędzie się uroczysty apel pamięci, złożone będą wieńce i kwiaty, również w imieniu Ogólnopolskiego oddziału Kołomyjan „Pokucie”.
Testament pozostawiony przez bohaterów jest dziś dla nas wyzwaniem. Wolność nie jest dana raz na zawsze. Odrodzone imperium zła, które rok temu rozpoczęło złowrogą wojnę za naszą wschodnią granicą, stawia nam wyzwania aktywności obywatelskiej w obronie naszych wartości i swobód.
Żołnierze Niezłomni pozostawili nam zobowiązanie. Hasło „Bóg, Honor, Ojczyzna” to wskazówka w naszych życiowych wyborach.
Ilustr.: Autor przy popiersiu dziadka, Adama Lazarowicza ps. Klamra (to część pomnika płk. Łukasza Cieplińskiego i jego 6 współtowarzyszy niedoli, rozstrzelanych 1.03.1951 w więzieniu na Rakowieckiej 37 w Warszawie) – fot. z archiwum autora.
Przemysław Lazarowicz
wnuk ppłk. Adama Lazarowicza ps. „Klamra”, rozstrzelanego 1 marca 1951 w mokotowskim więzieniu, syn płk Zbigniewa Lazarowicza ps. „Bratek”, Żołnierza Niezłomnego
Uroczystości w dniu 1 marca 2023 na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu
W dniu 1.03.2023, w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych, na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu, kilkaset osób uczciło pamięć pochowanych tam ofiar terroru komunistycznego. Obecni byli przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych, wojsko, kombatanci, mieszkańcy Wrocławia. W imieniu rodzin pomordowanych głos zabrał m.in. Przemysław Lazarowicz (zarazem członek OOK „Pokucie”). Pod pomnikiem upamiętniającym ofiary, wśród wielu innych, został również złożony wieniec od naszego Stowarzyszenia. Liczną grupę stanowiła młodzież XVII Liceum Ogólnokształcącego , pod opieką członka naszego Stowarzyszenia p. Roberta Pieńkowskiego.
Ilustr.: Przemówienie okolicznościowe Przemysława Lazarowicza oraz złożenie wieńca od OOK „Pokucie”, fot. Helena Lazarowicz
Ilustr.: Osobowice – uporządkowane groby 28.02.2023, fot. Przemysław Lazarowicz
Zaproszenie Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych 01.03.2023 r.RS