OBCHODY ŚWIĘTA OGÓLNOPOLSKIEGO ODDZIAŁU KOŁOMYJAN „POKUCIE’ we Wrocławiu
30 września 2023 roku odbyły się uroczyste obchody Święta Ogólnopolskiego Oddziału Kołomyjan „Pokucie” we Wrocławiu. Zgodnie z uchwałą Zarządu Ogólnopolskiego Oddziału Kołomyjan „Pokucie” we Wrocławiu (dalej OOK „Pokucie”) rocznice poświęcenia sztandaru będą obchodzone uroczyście jako Święto Ogólnopolskiego Oddziału Kołomyjan „Pokucie”, podczas którego będzie przypominana Chwała i Sława Polskiego Oręża, jednostek wojskowych związanych z Kresami, w których służyli bohaterscy synowie Pokucia i Kołomyi. W ten sposób będzie realizowany jeden z podstawowych celów statutowych naszego stowarzyszenia, jakim jest przywracanie i utrwalanie pamięci historycznej o Kołomyi, Pokuciu, Kresach oraz ich mieszkańcach.
Sztandar nasz został ufundowany z okazji Jubileusz 30-lecia Ogólnopolskiego Oddziału Kołomyjan „POKUCIE” we Wrocławiu i poświęcony 2 października 2021 r. zgodnie z Ceremoniałem Wojskowym Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w 100. rocznicę przybycia do Kołomyi 49 Pułku Piechoty.
Następna rocznica obchodzona była 1 października 2022 r. i połączona była z 100. rocznicą nadania sztandaru ufundowanego przez kołomyjan 49 Pułkowi Piechoty w dniu 18 września 1922 roku przez marszałka Józefa Piłsudskiego na stadionie Towarzystwa Gimnastycznego „SOKÓŁ” w Kołomyi. Obchodziliśmy również 100. rocznicę upamiętnienia w postaci pomnika żołnierzy WP i internowanych Polaków podczas wojny ukraińsko-polskiej pochowanych na cmentarzu w Kołomyi, odsłoniętego 10 września 1922 r.
W tym roku 30 września obchodziliśmy drugą rocznicę poświęcenia naszego sztandaru połączoną z 85. rocznicą przeformowania w marcu 1938 roku, 49 Pułku Piechoty stacjonującego w Garnizonie Kołomyja na 49 Huculski Pułk Strzelców (dalej 49 HPS). Obchodziliśmy również 80. rocznicę utworzenia w wyniku reorganizacji Armii Polskiej na Wschodzie, 2 Korpusu Polskiego pod dowództwem gen. dyw. Władysława Andersa, w składzie którego znalazły się m.in. 5 Kresowa Dywizja Piechoty i 6 Pułk Pancerny „Dzieci Lwowskich”.
49 HPS we wrześniu 1939 wyruszył na wojnę z Niemcami, będąc częścią 11 Karpackiej Dywizji Piechoty. Za walki pod Lwowem został odznaczony wraz z I Dyw./11 Karpackiego Pułku Artylerii Lekkiej, Srebrnym Krzyżem Orderu VM, co zostało uwiecznione i wyhaftowane haftem ręcznym na naszym sztandarze, w dolnym ramieniu krzyża kawalerskiego umieszczonego na jego awersie.
5 Kresowa Dywizja Piechoty została sformowana w marcu 1943 roku na bazie utworzonych jeszcze w ZSRR 5 Wileńskiej DP i 6 Lwowskiej DP. Żołnierze zgłaszające się do dywizji w znacznej części pochodzili ze Lwowa i Kresów Wschodnich.
6 Pułk Pancerny im. „Dzieci Lwowskich” został w wyniku reorganizacji utworzony w lipcu 1943 r.
Skład osobowy pułku w większości tworzyli młodzi ludzie, którzy wraz z Armią gen. Władysława Andersa wyszli z Rosji przez Persję do Iraku gdzie pułk był formowany.
Aby upamiętnić to wydarzenie na rewersie naszego sztandaru umieściliśmy dewizę Wojska Polskiego BÓG, HONOR, OJCZYZNA – stanowiącą wyrażenie wierności państwu i zaszczytnym celom, która została wprowadzona po raz pierwszy na sztandary oddziałów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie dekretem Prezydenta Rzeczypospolitej z 15 października 1943 r.
Drugim cennym elementem sztandaru dla kołomyjan jest wyhaftowany na rewersie obraz MB Kołomyjskiej. Obraz słynący łaskami był czczony w Kołomyi i na Pokuciu, i był pierwszą kopią obrazu MB Jasnogórskiej z roku 1635. Uratowany z pożogi wojennej, po 40 latach poszukiwań przez kołomyjan został odnaleziony w Skomielnej Czarnej. Odbywają się tam pielgrzymki kołomyjan każdego roku. W tym roku była to już 36 pielgrzymka. Sztandar nasz oprócz wstęgi sztandarowej o barwach narodowych posiada wstęgę orderową gdyż został uhonorowany przez Zarząd Okręgu Dolnośląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Medalem XXX-Lecia Działalności Okręgu Dolnośląskiego ŚZŻ AK. Medal ten został przyznany nam za zasługi w dziedzinie rozpowszechniania wiedzy o polskich dziejach, dbałość o bohaterów polskiej historii w tym, tych żołnierzy i oficerów Armii Krajowej, którzy pochodzili z Kołomyi i innych miejsc Pokucia.
Ilustr.: Msza św. w kościele pw. św. Bonifacego, Fot. Zbigniew Saganowski
Święta Ogólnopolskiego Oddziału Kołomyjan „POKUCIE” we Wrocławiu odbywają się z asystą Kompanii Honorowej wystawianej przez Garnizon Wrocław wraz z delegacją z 22 Karpackiego Batalionu Piechoty Górskiej im. gen. dyw. Bronisława Prugara-Ketlinga z Kłodzka, kultywującego min. tradycje 49 HPS z Kołomyi. Uroczystości tradycyjnie rozpoczynają się Mszą św. w kościele parafialnym pw. św. Bonifacego przy pl. Ks. Stanisława Staszica 4 we Wrocławiu. Po Mszy św. następuje przemarsz uczestników pod pomnik Zesłańcom Sybiru.
Uroczystość pod pomnikiem rozpoczynamy śpiewem i odegraniem prze Orkiestrę Reprezentacyjną Wojsk Lądowych (dalej ORWLąd) czterech zwrotek Hymnu Państwowego. Przed pomnikiem wystawiony był wojskowy posterunek honorowy oraz trzy harcerskie posterunki. Podobnie jak podczas Mszy św. przy pomniku obok wojskowego pocztu chorągwi 10 Brygady Łączności z Wrocławia (dalej 10 BŁ) i wojskowego pocztu sztandarowego 22 Batalionu Piechoty Górskiej im. gen. dyw. Prugara -Ketlinga z Kłodzka (dalej 22 BPG) ustawiły się poczet sztandarowy OOK „Pokucie”, poczet harcerski i poczet młodzieży szkolnej z XVII LO im. Agnieszki Osieckiej z Wrocławia. Na placu przy pomniku w uroczystości wziął również udział Patrol Konny Straży Miejskiej Wrocławia.
Ilustr.: Przemówienie okolicznościowe Ryszard Saczyński, Wojciech Trębacz, Fot. Zbigniew Saganowski
Ilustr.: Przemówienie okolicznościowe dr Andrzej Jaroch, dr Ryszard Janosz, Fot. Zbigniew Saganowski
Przy pomniku były przemówienia okolicznościowe nawiązujące do uroczystości. Jako pierwszy zabrał głos przedstawiciel organizatora uroczystości Prezes OOK „Pokucie” Ryszard Saczyński, który przedstawił związek obchodzonego święta OOK „Pokucie” z 49 HPS, 5KDP i 6 Ppac. im. Dzieci Lwowskich. Następnie przedstawiciel współorganizatora uroczystości, Naczelnik Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Oddziału IPN we Wrocławiu Wojciech Trębacz przedstawił wydarzenia wspólnie organizowane w miesiącu wrześniu (36. Pielgrzymka do Skomielnej Czarnej, Bieg Orląt Lwowskich) i ich związek ze Świętem OOK „Pokucie”. W następnej kolejności głos zabrał Przewodniczący Sejmiku Województwa Dolnośląskiego dr Andrzej Jaroch, który w swoim wystąpieniu wskazał na konieczność przypominania i utrwalania pięknej historii Kresów. Apelował też aby starać się włączać w tego typu działania jak największą ilość młodzieży. Oferował też na miarę możliwości Sejmiku wsparcie w działalności naszego stowarzyszenia. Następnym przemówieniem było przemówienie dr. Ryszarda Janosza – Prezesa Oddziału Wrocławskiego Związku Sybiraków. Pan Prezes poinformował o planowanych pracach związanych z renowacją pomnika Zesłańcom Sybiru oraz placu, na którym znajduje się pomnik.
Przy pomniku obyła się również modlitwa ekumeniczna w intencji poległych i zmarłych kołomyjan, Pokucian i Kresowiaków. Modlitwę poprowadził ks. Proboszcz tutejszej parafii dr Jerzy Żytowiecki.
Po przemówieniach i modlitwie odbył się Apel Pamięci odczytany przez oficera Wojska Polskiego (WP). W Apelu Pamięci jak w każdej naszej uroczystości złożyliśmy hołd i oddaliśmy cześć bohaterskim synom pokuckiej ziemi z jej stolicą Kołomyją, poległym i zamordowanym, zmarłym z odniesionych ran i chorób oraz żołnierzom walczącym za „Naszą i Waszą wolność”, żołnierzom podziemia antykomunistycznego, a także zaginionym na „nieludzkiej ziemi”.
W sposób szczególny uczciliśmy pamięć wszystkich rodaków z ziem kresowych Rzeczypospolitej, pochowanych na cmentarzach w Kołomyi i na ziemi pokuckiej oraz w nekropoliach w Polsce i na całym świecie. Naszą pamięcią objęliśmy tysiące kresowian, wymieniając w apelu ich przedstawicieli.
Po Apelu Pamięci nastąpiło oddanie salwy honorowej przez Kompanię Honorową 10 BŁ oraz złożenie wieńców przez przedstawicieli przybyłych na uroczystość organizacji . Wieńce oprócz delegacji OOK „Pokucie” i IPN Oddział we Wrocławiu składały delegaci Sejmiku Województwa Dolnośląskiego, Rady Miejskiej Wrocławia, Ambasador Anny Marii Anders (córki gen. dyw. Władysława Andersa), Okręgu Dolnośląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Związku Sybiraków Oddział we Wrocławiu, Garnizonu Wrocław i Kłodzko, Towarzystwa Miłośników Kultury Kresowej we Wrocławiu. Po złożeniu wieńców i odegraniu przez trębacza „CISZY” został odegramy „MARSZ SYBIRAKÓW”.
Na zakończenie uroczystości pod pomnikiem wojskowa orkiestra (ORWLąd) odegrała „PIEŚŃ REPREZENTACYJNĄ WOJSKA POLSKIEGO”. Po jej odegraniu, narrator uroczystości ogłosił zakończenie uroczystości przy pomniku, i przy akompaniamencie orkiestry nastąpiło odmaszerowanie Kompanii Honorowej i pocztów sztandarowych.
Dalsze obchody Święta Ogólnopolskiego Oddziału Kołomyjan „Pokucie” odbywały się w salce katechetycznej „Cichcia”, obok kościoła pw. św. Bonifacego gdzie od ponad 30 lat odbywają się spotkania kołomyjan.
Uroczystość rozpoczęła się wprowadzeniem przy śpiewie pieśni „ROTA” pocztów sztandarowych 22. Karpackiego Batalionu Piechoty Górskiej im. gen. dyw. Bronisława Prugara – Ketlinga i Ogólnopolskiego Oddziału Kołomyjan „Pokucie” do salki w „Ciuchci”, naszej „małej Kołomyi”.
Po wprowadzeniu pocztów sztandarowych Prezes Zarządu OOK „Pokucie” Ryszard Saczyński rozpoczął zebranie od uczenia zmarłych członków naszego stowarzyszenia śp. Krzysztofa Żurakowskiego i śp. Eugeniusza Stadniczeńko „minutą ciszy”. Następnie nastąpiło odprowadzenie wojskowego pocztu sztandarowego i ustawienie pocztu OOK „Pokucie” w podstawie.
Ilustr.: Wręczenie odznaczeń, Fot. Przemysław Lazarowicz
Dalszym punktem zebrania było wręczenie przez prezesa Ryszarda Saczyńskiego odznaczeń z okazji 35-lecia Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich, w którego strukturach nasze stowarzyszenie się znajduje.
Wręczono również zasłużonym członkom OOK „Pokucie” dyplomy podziękowania i wyróżnienia ze „zdjęciem na tle sztandaru” oraz nagrody książkowe ufundowane przez Prezesa OOK „Pokucie”. Uroczystość zakończyła się odśpiewaniem pieśni „CZERWONY PAS”.
Następnie w miłej i serdecznej atmosferze „rodzinnej” z udziałem gości przy smacznej grochówce wojskowej i żurku kontynuowano rozmowy na interesujące tematy kołomyjskie. Podawany był również poczęstunek postaci kawy, herbatki i ciasteczek.
Ilustr.: Patrol konny Straży Miejskiej Wrocławia, Fot. Bożena Krupska
Następne Święto Ogólnopolskiego Oddziału Kołomyjan „Pokucie” we Wrocławiu dopiero za rok!
logo_WD_wersja pozioma 02
odpowiedź BW-OUP.031.36.2023
W imieniu Zarządu OOK „Pokucie” składam serdeczne podziękowania za objęcie Patronatem Honorowym Panu Jarosławowi Obremskiemu Wojewodzie Dolnośląskiemu naszej uroczystości, materialne wsparcie Święta OOK „Pokucie” Panu dr. Andrzejowi Jarochowi Przewodniczącemu Sejmiku Województwa Dolnośląskiego, Pani Dorocie Feliks Dyrektor Wrocławskiego Centrum Rozwoju Społecznego, Panu Waldemarowi Krasowi z restauracji Konspira oraz za uświetnienie naszej uroczystości Dowódcy Garnizonu Wrocław, oficerom i żołnierzom 10 Brygady Łączności, 22 Batalionu Piechoty Górskiej z Kłodzka, 2 Wojskowego Oddziału Gospodarczego, Orkiestrze Reprezentacyjnej Wojsk Lądowych, Straży Miejskiej Wrocławia, ks. Proboszczowi dr. Jerzemu Żytowieckiemu, ks. Kapelanowi dr. Wojciechowi Tokarzowi, harcerzom Dolnośląskiej Chorągwi ZHR i 99. Wrocławskiej Drużyny Harcerzy imienia Organizacji Małego Sabotażu „Wawer”, przybyłym gościom oraz członkom i sympatykom OOK „Pokucie” uczestniczącym w uroczystości.
Z poważaniem
Ryszard Saczyński
Prezes Zarządu
Ogólnopolskiego Oddziału
KOŁOMYJAN „POKUCIE”
we Wrocławiu